Jest pierwszym od zachodu wybitnym wierzchołkiem w Tatrach Bielskich i ma charakterystyczny kształt (jedni widzą w nim łeb tygrysa, inni żabę).

Murań, Wielki Murań (1890 m n.p.m.) (słow. Muráň, niem. Muran, węg. Murány, Muran)

Jest to szczyt w Tatrach Bielskich na Słowacji. Znajduje się w ich grani głównej i wznosi się nad trzema dolinami:
-Jaworową;
-Nową;
-Międzyścienną.

Murań i Nowy Wierch od zachodu, źródło: wikipedia, autor: Rafał Kozubek

Murań i Nowy Wierch od zachodu, źródło: wikipedia, autor: Rafał Kozubek

Grań główna na zachód od Murania, tworzy szeroką Murańską Przełęcz, oddzielającą go od Małego Murania. W obniżeniu tym znajdują się trzy siodła:
-Skrajna Murańska Przełęcz (ok. 1340 m n.p.m.);
-Pośrednia Murańska Przełęcz (ok. 1370 m n.p.m.);
-Zadnia Murańska Przełęcz (ok. 1370 m n.p.m.).

Między pierwszymi dwiema przełęczami znajdują się zalesione Murańskie Kopki, zaś między dwiema ostatnimi Murańska Turnia.

Turystyka:

Z dołu piękno Murania podziwiają turyści wędrujący szlakiem w rejonie Polany pod Muraniem, ale równeż jadący drogą ze strony Łysej Polany w kierunku Zdziaru.
Jedyny i w miarę łatwy sposób wejścia na szczyt (skala trudności 0- czyli "bez trudności z jednym momentem I czyli "nieco trudno") prowadzi od strony Drogi Wolności.

 

Historia:

Pierwszym udokumentowanym zdobywcą wierzchołka Murania był István Berzeviczy (węgierski arystokrata, który na szczycie stanął już w 1717 r.)
Z Polaków najwcześniej na Muraniu byli ok. 1860 r. Ludwik Zejszner, ks. Wojciech Grzegorzek i Feliks Berdau.

Ciekawostki:

O Muraniu i okolicy rozpisywał sie w swoim "Świętopełku" w 1830 r. Michał Głowacki (polski duchowny katolicki, wikary parafii w Poroninie, folklorysta, panslawista i jeden z organizatorów powstania chochołowskiego z 1846 r.).

Murań był też obiektem zainteresowań malarzy (Murań w Tatrach o wschodzie słońca Józefa Marszewskiego, 1867 r.).

Szczyt występuje też w wierszach, np. Murań Felicjana Faleńskiego (1871) czy Hawrań i Murań Władysława Broniewskiego (1935).

Murań zbudowany jest ze skał wapiennych, które to tworzą ściany o wysokości dochodzącej do 200 m. Ściany te, przypominające mury, dały nazwę masywowi.

Na północno-zachodnich stokach, pomiędzy dwiema bocznymi graniami zakończonymi stromymi uskokami, znajduje się szeroki upłaz, nazywany Jagnięcą Zagrodą (1625–1850 m n.p.m.)- nazwę tę podawał już w 1893 r. Stanisław Ekiasz Radzikowski. Jurgowscy pasterze wypasali na nim swe owce, przy czym wynosili je na cały sezon wypasowy na plecach po drabinach!

Według legendy, Murań należał do słynnej gromadki dzieci prastarej Magury. Poślubiła ona smoka i urodziła mu sporą gromadkę potomstwa:
-6 synów (Hawrań, Murań, Garłuch, Krywań, Wołoszyn, Giewont);
-7 córek (Świnica, Żółta, Niebieska, Skrajna, Pośrednia, Zadnia, Osobita).

Gdy dzieci dorosły, rodzice zapytali je, kim chciałyby być w przyszłości. I tak:
-Giewont oświadczył, że będzie rycerzem;
-Garłuch postanowił zostać śpiewakiem;
-Krywań wybrał kowalstwo;
-Wołoszyn postanowił, że będzie pasterzem;
-Hawrań mał zajmować się rybołustwem;
-decyzja Murania wskazywała na bycie w przyszłości murarzem.

I może też w tej historii należy doszukiwać się genezy nazwy tego wierzchołka.

W obrębie Murania znajduje się kilka jaskiń, m.in. Jaskinia Murańska o długości korytarzy 335 m.

Pod szczytowym blokiem zachowały się resztki pierwotnego lasu.
W ścianach występują rzadkie ptaki– pomurniki.

Samiec w szacie godowej (powyżej) i (poniżej) samica, źródło: wikipedia

Samiec w szacie godowej (powyżej) i (poniżej) samica, źródło: wikipedia

Bartosz Michalak

ŹRÓDŁA:

- "Wielka Encyklopedia Tatrzańska", Z. i W Paryscy, Poznań 2004;
- “NIEZNANE TATRY- przewodnik wysokogórski”, L.Jaćkiewicz, Kraków 2010;
- "Tatry Słowackie- przewodnik", J.Nyka, Latchoczew 2002;
- wikipedia;
- Internet.