Sokolica to kolejny po Trzech Koronach pieniński hit turystyczny. Szczyt ten zawdzięcza swoją  popularność niezwykłemu widokowi na Przełom Dunajca oraz chyba najbardziej znanemu drzewu w polskich górach.

Sosna reliktowa na szczycie Sokolicy - chyba najbardziej znane drzewo w polskich górach Sosna reliktowa na szczycie Sokolicy - chyba najbardziej znane drzewo w polskich górach


Wznosząca się na wysokość 747 m n.p.m. Sokolica jest jednym z najbardziej znanych szczytów Pienin Właściwych. Na północnym-zachodzie oddzielona jest przełęczą Sosnów (665 m n.p.m.) od Czertezika (772 m n.p.m.), na południowym-wschodzie graniczy zaś - przez Przełęcz Przechodki Wielkie (495 m n.p.m.) - z Przechodnim Wierchem (552 m n.p.m.). Charakterystyczną cechą Sokolicy są niezwykle strome zbocza - jej południowe ściany wznoszą się nad Dunajcem na wysokość 310 m, a najwyższy z uskoków to prawie 100 m pionowej ściany. Wschodnie i południowo-wschodnie urwiska to z kolei tzw. Rygle Sokolicy, których wysokość wynosi ok. 150 m. W zachodniej części masywu Sokolicy znajdują się natomiast dwie charakterystyczne skały nazywane Głową Cukru i Wilczą Skałą. Pierwsza z nich liczy 650 m n.p.m. i wznosi się na wysokość 190 m nad Dunajcem, druga ma ok. 610 m n.p.m., a jej wierzchołek znajduje się 160 m nad powierzchnią rzeki. Między obiema skałami natura umieściła niewielką dolinę wiszącą, nazywaną Wilczymi Spadami.

Turystyka

Bezpośrednio przez Sokolicę biegnie tzw. Sokola Perć, stanowiąca fragment niebieskiego szlaku nazywanego czasami Głównym Szlakiem Pienińskim. Ciągnie się od ona od szczytu Bańków Gronik (716 m n.p.m.) na zachodzie po Szczawnicę na wschodzie. Czas wejścia na Sokolicę z tego pierwszego wynosi 1.35 godz. (↓1.35.godz.), a od strony Szczawnicy 1.15 godz. (↓50 min). Na Bańków Gronik można się z kolei dostać szlakiem żółtym prowadzącym z Krościenka nad Dunajcem (↑55 min ↓40 min) lub od strony Sromowiec Niżnych (↑1.20 godz. ↓1 godz.). W pobliże Sokolicy prowadzi także zielony szlak z Krościenka nad Dunajcem. Jeden z jego odcinków biegnie pod szczyt Czertezika (↑1.20 godz. ↓1.05 godz.), drugi – na Przełęcz Sosnów (↑1.10 godz. ↓55 min.). Czas wejścia/zejścia z Czertezika na Sokolicę to ok. 30 min, z Przełęczy Sosnów – 15 min.

Szlak w rejonie Sokolicy obfituje w miejsca o dużej ekspozycji i wyposażony został w sztuczne zabezpieczenia – balustrady i poręcze.

Z Sokolicy podziwiać można w całej okazałości Przełom Dunajca, a także Małe Pieniny, Pieniny Środkowe z Trzema Koronami, Magurę Spiską, Tatry z Łomnicą, Lodowym Szczytem, Kasprowym Wierchem, Czerwonymi Wierchami i Giewontem oraz Gorce. Punkt widokowy znajduje się również na szczycie sąsiadującego z Sokolicą Czertezika. Można z niego zobaczyć środkowy fragment Przełomu Dunajca.

Widok z Sokolicy na Przełom DunajcaWidok z Sokolicy na Przełom Dunajca

 

Ciekawostki

- Nazwa Sokolicy pochodzi najprawdopodobniej od licznie gniazdujących tu niegdyś sokołów. Obecnie w masywie Sokolicy spotkać można natomiast dużo pustułek oraz rzadkie pomurniki.
- Na szczycie Sokolicy występują reliktowe sosny, a najstarsza z nich ma ok. 500 lat. Za sprawą turystów i wyrzucanych przez nich pestek, w ostatnich latach pojawiło się tu również wiele… czereśni.
- W roku 1867 powstał pierwszy album fotograficzny poświęcony Sokolicy. Jego autorem był ojciec Stanisława Wyspiańskiego, Franciszek.
- Trudną technicznie południową ścianę Sokolicy pokonali po raz pierwszy w roku 1960 Roman Łazarski i Jerzy Potocki. W latach 60-tych miejscem popularnym wśród - wspinaczy były także Rygle Sokolicy. Przejść dokonywał tutaj m.in. Andrzej Zawada.
- Latem 2000 roku ze szczytu Sokolicy spadł w przepaść 25-letni student z Krakowa. Mężczyzna poniósł śmierć na miejscu.
- Sokolą Perć wyznaczył w roku 1926 r. ks. Walenty Gadowski, taternik i twórca słynnej Orlej Perci w Tatrach.
- Banków Gronik na niektórych mapach oznaczany jest jako Bajków Groń.
- Przez masyw Sokolicy prowadził dawniej szlak turystyczny nazywany Skalną Percią. Wiódł on z Przechodek Wielkich, wzdłuż Dunajca do doliny Pienińskiego Potoku i na - Górę Zamkową. Szlak wyznaczony został w latach 1925 - 1926 przez księdza Gadowskiego i w trudniejszych miejscach posiadał nawet sztuczne ubezpieczenia. Zamknięto go wraz z utworzeniem Pienińskiego Parku Narodowego w 1932 roku.
- W roku 1907 na przełęczy Przechodki Wielkie powstało schronisko turystyczne. Należało ono do pienińskiego oddziału Towarzystwa tatrzańskiego i nosiło imię Henryka Sienkiewicza. Schronisko czynne było tylko latem, nie udzielało noclegów i było trudno dostępne dla turystów – można się było do niego dostać wyłącznie trudnym szlakiem z Sokolicy lub łodzią przez Dunajec. Sytuacja zmieniła się wraz z powstaniem Skalnej Perci, lecz gdy ta ostatnia została zlikwidowana, los schroniska został przypieczętowany. W roku 1938 TT sprzedało obiekt Parkowi Narodowemu i schronisko zostało rozebrane. Jedyną pozostałością po nim jest klucz, który zobaczyć można w Ośrodku Kultury Turystyki Górskiej w Szczawnicy.
- Przełęcz Sosnów określana jest w niektórych źródłach jako Mały Sosnów. Tę samą nazwę nosi także leżąca na przełęczy polana. Na północno-wchodnich zboczach Sokolicy znajduje się z kolei polana Sosnów (ok. 500 – 610 m n.p.m.), nazywana dawniej Sosnowem lub Sosnówką.
- W południowej części polany Sosnów znajduje się tzw. Hukowa Skała, zawdzięczająca swoją nazwę głośnemu echu odbijającemu się od jej 40-metrowej ściany. Aby usłyszeć to zjawisko, turyści płynący dawniej tratwami po Dunajcu strzelali w tym miejscu z pistoletów, a nawet z moździerzy. Wierzchołek Hukowej Skały wznosi się na wysokość ok. 470 m n.p.m.
- Przy zielonym szlaku na przełęczy Sosnów znajduje się jaskinia o nazwie Dziury. Długość jej korytarzy wynosi ok. 95 m, a głębokość ok. 16 m.
- Głowa Cukru zawdzięcza swoją nazwę kształtowi, który przypomina blok cukru (tzw. głowę) sprzedawany w sklepach na początku XX wieku. Źródłem nazw Wilczej Skały i Wilczych Spadów jest z kolei historia o wilku, który polując na sarnę spadł wraz ze swoją ofiarą z tutejszego urwiska.
- Na niewielkiej półce skalnej na Głowie Cukru znajduje się pojedyncze stanowisko rzadkiego w Polsce gatunku rośliny – jałowca sabińskiego.
- Na zakolu, na wschód od Przechodniego Wierchu znajduje się najgłębszy punkt Przełomu Dunajca, nazywany Lochem. Rzeka ma tutaj 9 m głębokości.
- Czertezik był celem wypraw turystycznych już w pierwszych latach XX wieku, a pierwszy szlak na szczyt wyznaczono w roku 1906. W latach 50-tych odkryto na stokach góry niewielką jaskinię o długości ok. 6 m. Szczyt zawdzięcza swoją nazwę istniejącej dawniej w jego pobliżu polanie Czertezik.

Adam Nietresta