Dolina Gąsienicowa w poezji

Kategoria: Ludzie Gór / Tatrzańscy Artyści

W tym artykule możecie zapoznać się z opisem Doliny Gąsienicowej, a także z poezją, która oddaje piękno doliny.

Dolina Gąsienicowa (dawniej Dolina Gąsienicowych Stawów)
(słow. Gąsienicova dolina, niem. Gąsienicatal, Gąsienica-Seetal, węg. Gąsienica-tavak-völgy)

Stanowi górne piętro Doliny Suchej Wody Gąsienicowej w polskich Tatrach.
Dolinę Gąsienicową ograniczają:
-od wschodu– boczna grań odchodząca od Skrajnego Granatu przez Żółtą Turnię;
-od południa– fragment wschodniej grani Świnicy od Skrajnego Granatu do Świnicy i odcinek głównej grani do Kasprowego Wierchu;
-od zachodu– północno-wschodnia grań Kasprowego Wierchu po Kopę Magury.
Dolina Gąsienicowa posiada dwie odnogi rozdzielone Granią Kościelców i nazywane Doliną Czarną Gąsienicową i Doliną Zieloną Gąsienicową.

gasienicowa1 s
Panorama z Doliny Gąsienicowej (fot. wikipedia.org)

Znajduje się tutaj także kilka stawów i są to:
-Zielony Staw Gąsienicowy;
-Długi Staw Gąsienicowy;
-Kurtkowiec;
-Dwoisty Staw Gąsienicowy;
-Zadni Staw Gąsienicowy;
-Litworowy Staw Gąsienicowy;
-Czerwone Stawki Gąsienicowe;
-Mokra Jama;
-Kotlinowy Stawek;
-Dwoiśniaczek;
-Troiśniak (trzy stawy, trzeci staw jest zanikający);
-Dwoiśniak (dwa stawy, drugi staw jest wyschnięty),
-Jedyniak;
-Samotniak (jest wyschnięty).

Nie można nie wspomnieć tutaj o dwóch, bardzo istotnych stawach:
-Czarny Staw Gąsienicowy (największy w całej dolinie);
-Zmarzły Staw Gąsienicowy.

Nazwa Doliny Gąsienicowej związana jest z nazwiskiem Gąsieniców, dawniejszych właścicieli.
Była dawniej intensywnie wypasana, wchodziła w skład Hali Gąsienicowej. W zapisach pojawiła się już w 1653 r. jako hala Stawów. Na mapach z XIX wieku figuruje nazwa Doliny Siedmiu Stawów. Tętniła życiem pasterskim, była odwiedzana przez zbójników.
Odwiedzana przez turystów już na początku XIX wieku jest węzłem dla wielu szlaków turystycznych i bazą wypadową narciarzy (wyciągi narciarskie) i taterników. W dolinie w latach 1921–1925 zbudowano schronisko „Murowaniec”. Innymi zabudowaniami w dolinie są: baza szkolenia taterników– „Betlejemka”, leśniczówka TPN– „Księżówka”, meteorologiczna stacja pomiarowa PAN, budynek strażników TPN „Gawra” oraz kilka szałasów pasterskich.

gasienicowa2 s
Dolina Czarna Gąsienicowa i schronisko PTTK „Murowaniec” (fot. wikipedia.org)

Do Doliny Gąsienicowej można dotrzeć na kilka sposobów (z różnych stron, dolin i schronisk).
Dolina i Hala Gąsienicowa (północna część Doliny Gąsienicowej w Tatrach obejmującej Królowe Rówienki, Stawiańskie Rówienki i otoczenie schroniska „Murowaniec”) ze względu na swoje otoczenie, bogactwo fauny i flory była i jest ciągłą inspiracją dla różnych artystów i twórców. Dolina szczególnie urokliwie prezentuje się przy blaskach wschodzącego słońca i o porannej ciszy. Panująca tu atmosfera, krajobrazy, górski klimat sprzyjają kontemplacji, medytacjom i wyzwalają drzemiące głęboko moce twórcze.
Poniższe wiersze niechaj będą tego dowodem:

Felicjan Medard Faleński (1825-1910)
Jaworzynka

Ktobądź po świecie snując się zbolały
Chcesz dobyć z skarbca duszy twej pamiątek
Raju gdzieś szczątek,
Rażony błyskiem archanielskiej chwały,

Zstąp w tej samotni czarodziejskie skręty,
Kędy nad wodną strugą gaj cienisty,
Z wiatru poświsty
O niebie gwarzy, dreszczem wskróś przejęty.

O Jaworzynko! kto świetlane gody
Sennych uroków twych - i w jakim słowie
Tęskny wypowie?

Dolino ciszy, cienia i pogody!
W tobie mi jednej nie zabrakło wcale:
Bezbrzeżnej dali, która w światłach znika,
Śpiewu słowika,
Ani młodzieńczych marzeń mych o chwale.

W tobiem ja jednej ani tęsknił, ani
Wspomniał, że kiedyś z nieba mi strącono
Myśl uskrzydloną,
W głębie ziejącej duszy mej otchłani.

***
Kazimierz Przerwa-Tetmajer (1865-1940)
Hala

Cudna, złota jutrzenko wsród mroków granitu!
Senna zatoko pośród spiętrzonych fal cieśni!
jasne kwiecie wśród lasu; cicha słodka pieśni
wśród szumu trąb grzmiącego pod sklepy błękitu...

O halo górska! oczy omdlały z zachwytu -
twój widok rozśpiewi duszę i rozesni
i marzyć na twym łonie zielonym bezkreśniej,
niż tam - na czole skalnej piramidy szczytu.

Tu oczy obróciwszy ku złotemu słońcu
i ku białym obłokom na błękitnym niebie,
można świata zapomnieć i zapomnieć siebie -

utopić duszę całą w wód i lasów szumie
i w tej upadającej bezkreśnej zadumie
chcieć śnić do życia końca i po życia końcu...

Często bywał tu także i inspirował się Mieczysław Karłowicz (kompozytor, dyrygent, miłośnik gór, taternik i fotograf z zamiłowania). Zginął w lawinie śnieżnej podczas samotnej wycieczki górskiej na nartach, w drodze z Hali Gąsienicowej do Czarnego Stawu, u stóp Małego Kościelca, gdzie obecnie znajduje się pamiątkowy kamień.
Bywali tu także inni, znakomici artyści.

Bartosz Michalak

ŹRÓDŁA:
- Internet.

Komentarze

  • Brak komentarzy...

    Dodaj komentarz


    Konkurs Fotograficzny "Górski Kalendarz"

    male dolomity

    logo biale_proste2

    Popularne

    Blogi

    FundacjaTOPR 271x62_v1

    TOPR SystemMonitoringuPogody_271x62

    Statystyki

    • Artykułów: 9584
    • Odsłon artykułów: 26130451
    
    ';